Dragon Dronten
← Alle dieren

CARESHEET · MIDDEN-AMERIKA

De boa imperator

Boa imperator

Een gespierde wurgslang uit Midden-Amerika die uitstekend ruikt en verrassend goed klimt.

Tropisch droogbos in Santa Rosa, Costa Rica · foto Geoff Gallice

EVEN VOORSTELLEN

Rustig en beheerst.
Maar gebouwd als krachtpatser.

De boa imperator leeft van Mexico tot in het noordwesten van Zuid-Amerika. Hij gebruikt tropisch droogbos, vochtig bos, savanne, bosranden en gebieden rond menselijke bewoning. Het is een solitaire hinderlaagjager die zowel op de bodem als boven de grond rust en jaagt; jonge dieren klimmen doorgaans vaker dan zware volwassenen.

Volwassen dieren worden vaak ongeveer 150–200 centimeter lang, waarbij vrouwtjes gemiddeld groter en zwaarder worden. Met goede verzorging kan een boa 20–30 jaar of ouder worden. De slang vraagt dus om een langdurige verantwoordelijkheid, veel bruikbare ruimte en een inrichting die zijn gewicht kan dragen.

Boa imperator van Dragon Dronten in een natuurlijk Midden-Amerikaans landschap
HERKOMSTMexico tot noordwestelijk Zuid-Amerika
LENGTEVaak 150–200 cm
LEVENSVERWACHTINGVaak 20–30+ jaar
LEEFWIJZESchemeractief & solitair

WIST JE DAT?

Kleine draak,
grote verhalen.

01

EEN NIEUWE NAAM

Vroeger een ondersoort, nu een eigen soort.

De Midden-Amerikaanse boa werd lang Boa constrictor imperator genoemd. Tegenwoordig wordt hij meestal als de zelfstandige soort Boa imperator beschouwd. De oude naam kom je in de hobby nog vaak tegen.
02

WURGEN

De bloedsomloop stopt eerder dan de ademhaling.

Een boa knijpt zijn prooi niet simpelweg dood door verstikking. Onderzoek laat zien dat de druk van de windingen de bloedcirculatie zeer snel verstoort, waardoor vitale organen geen zuurstofrijk bloed meer krijgen.
03
Y

TONG & GEUR

De tong bepaalt waar een geur vandaan komt.

Met iedere tongslag verzamelt de boa geurdeeltjes. Het orgaan van Jacobson in het gehemelte vergelijkt links en rechts, zodat de slang een geurspoor gericht kan volgen.
04

GEEN WARMTEPUTJES

Een boa mist de opvallende lipgroeven van pythons.

Anders dan veel pythons heeft de boa geen gespecialiseerde labiale warmteputjes. Hij jaagt met onder andere geur, zicht, tast en de informatie die zijn tong verzamelt.
05

JONGE KLIMMERS

Jonge boa’s leven vaker boven de grond.

Boa imperator beweegt zowel over de bodem als door bomen en struiken. Jonge, lichtere dieren worden vaker boven de grond gezien; naarmate een boa zwaarder wordt, brengt hij doorgaans meer tijd op de bodem door.
06

RUIM HONDERD TANDEN

Zes rijen tanden houden de prooi vast.

Een boa heeft ruim honderd kleine, scherpe tanden: vier rijen in de bovenkaak en twee in de onderkaak. Ze staan naar achteren gebogen, zodat een vastgegrepen prooi moeilijk weer uit de bek kan ontsnappen.
07

LEVEND GEBOREN

Een boa legt geen eieren.

De jongen ontwikkelen zich in dunne vliezen in het lichaam van het vrouwtje en worden levend geboren. Direct na de geboorte breken ze uit het vlies en zijn ze helemaal zelfstandig.
08

GEEN MAN NODIG

Een boa kan een maagdelijke geboorte krijgen.

Bij Boa imperator is facultatieve parthenogenese aangetoond: in uitzonderlijke gevallen kan een vrouwtje levensvatbare jongen voortbrengen zonder genetische bijdrage van een man. Dit blijft een zeldzaam biologisch verschijnsel.
09

VAN DROOGBOS TOT MANGROVE

De soort leeft in verrassend veel landschappen.

Boa imperator komt niet alleen in regenwoud voor, maar ook in tropisch droogbos, mangroves, savanne, struikland, plantages en zelfs rondom gebouwen. Sommige wilde dieren zijn tot ongeveer twintig meter hoog in bomen waargenomen.
10

IMPERATOR

Zijn naam betekent ‘opperbevelhebber’.

Het Latijnse woord imperator betekent bevelhebber of opperbevelhebber. Een behoorlijk vorstelijke soortnaam voor een slang die vooral geruisloos tussen takken en bladeren verdwijnt.
11

NIET DOOF

Lage tonen en trillingen komen wel degelijk binnen.

Slangen hebben geen uitwendige oren, maar het binnenoor ontvangt trillingen via de onderkaak. Vooral lage frequenties en bewegingen door de bodem worden goed waargenomen.
CITESEU-BIJLAGE B

PAPIEREN BIJ OVERDRACHT

Boa imperator

Deze soort staat op EU-Bijlage B. Er is voor overdracht binnen Nederland geen EU-certificaat nodig, maar je hoort wel een ingevulde overdrachtsverklaring als bewijs van legale herkomst te krijgen. Bewaar deze bij je CITES-administratie.

Controleer de actuele CITES-status bij RVO ↗
01

HUISVESTING

Ruimte voor de hele slang.

Voor één volwassen boa tot ongeveer 180 centimeter adviseren wij minimaal 180 (L) × 90 (B) × 90 (H) cm. Is de slang langer, dan hoort het verblijf minstens even lang te zijn als het dier. Voor een groot vrouwtje is bijvoorbeeld 240 (L) × 120 (B) × 120 (H) cm veel passender. De boa moet zich volledig kunnen uitstrekken en vrij kunnen draaien, klimmen en kiezen.

Houd boa’s afzonderlijk. Maak het verblijf zeer stevig en ontsnappingsvrij, met degelijke sloten en afgesloten kabeldoorvoeren. Een volwassen vrouwtje is sterk genoeg om slecht gemonteerde ruiten, roosters en losse decoratie te verplaatsen.

Schuilen met lichaamscontact

Bied minstens één nauw passende schuilplaats in de warme zone en één in de koele zone. Voeg kurk, planten en zichtbarrières toe zodat de slang zich door het hele verblijf beschut kan verplaatsen. Een groot leeg hok geeft wel meters, maar weinig bruikbare veiligheid.

Bodem & klimwerk

Gebruik ongeveer 10–20 centimeter vochtvasthoudende aarde-kokos-leemmix met bladstrooisel. Houd de bovenzijde grotendeels droog en bied plaatselijk wat diepere, vochtigere lagen. Plaats brede takken, kurkbuizen en platforms; vermijd ceder, den, calciumzand en stoffige bodems.

Water & luchtvochtigheid

Richt doorgaans op 60–75% relatieve luchtvochtigheid en laat deze rond de vervelling tijdelijk oplopen tot ongeveer 75–85%. Zorg tegelijk voor ventilatie en een drogere toplaag: permanent nat geeft huid- en luchtwegproblemen. Geef altijd vers water in een stabiele schaal waarin de boa desgewenst kan liggen.

02

LICHT, UVB & WARMTE

Warmte, licht en schaduw als keuzes.

Leg licht, UVB en dagwarmte aan dezelfde zijde. Zo ontstaat een duidelijke warme lichte zone tegenover een koelere, donkere kant. Iedere bron wordt afgeschermd en geregeld; de boa mag nooit tegen een hete lamp of projector kunnen liggen.

WARME SCHUILPLAATS28–30 °C
ZONOPPERVLAK31–33 °C
KOELE ZONE24–27 °C
NACHT22–25 °C
UV

Lage UVB met volledige schaduw

Een lineaire T5-buis met reflector biedt lage, bruikbare UVB. Denk afhankelijk van afstand en gaas aan een Arcadia ShadeDweller Pro 7%, Arcadia ProT5 Forest 6% of Zoo Med ReptiSun 5.0 T5 HO.

Richt op ongeveer UVI 1–2 op rughoogte in de open warme zone en UVI 0 in holen en diepe schaduw. Meet met een Solarmeter 6.5; percentages op een verpakking zijn geen dosis bij de slang.

°C

Brede warmte van boven

Gebruik overdag één of meer witte halogeen-floods op een dimmende thermostaat. Verwarm een breed oppervlak waarop een groot deel van het lichaam tegelijk past. Een warmtemat is geen geschikte enige warmtebron.

Daalt de kamertemperatuur ’s nachts te ver, gebruik dan een afgeschermde deep-heat projector of keramische lamp op thermostaat. Nachtwarmte geeft geen zichtbaar licht.

Een herkenbaar dag-nachtritme

Laat daglicht en UVB ongeveer 11–12 uur branden. Een neutraalwitte led-balk maakt het verblijf helder en ondersteunt planten en een duidelijk ritme. Geef ’s nachts volledige duisternis.

Ook verborgen zonnen telt

Een boa kan met alleen de kop of een deel van het lichaam uit de beschutting warmte en UVB opvangen. Maak daarom onder de warme lichte zijde zowel een open plateau als halfbeschutte rustplekken.

03

VOEDING

Een complete prooi, niet te vaak.

Voer volledig ontdooide en opgewarmde muizen, ratten of andere passende complete prooidieren van betrouwbare herkomst. Een hele prooi levert bot, organen en spierweefsel in verhouding; bij gezonde complete prooidieren zijn extra calcium en vitamines niet nodig.

JONGE DIEREN

Rustige, gelijkmatige groei

  • Een passend prooidier ongeveer iedere 7–10 dagen
  • Prooi ongeveer even breed als het breedste deel van de slang
  • Weeg maandelijks en volg de lichaamsvorm
  • Verleng het interval zodra de snelle groei afneemt
VOLWASSEN DIEREN

Voorkom een zware worstvorm

  • Meestal één passende prooi iedere 21–35 dagen
  • Vrouwtjes hoeven buiten de kweek niet voortdurend zwaar gevoerd
  • De rug blijft zichtbaar en de flanken hangen niet in vetrollen
  • Pas prooigrootte en interval aan op gewicht en conditie
VEILIG VOEREN

Tang, rust en een vaste routine

  • Ontdooi in de koelkast en warm daarna in een gesloten zak in een emmer warm water op
  • Gebruik een lange voertang en voer geen levende gewervelde prooi
  • Voer in het eigen verblijf om onnodig verplaatsen te voorkomen
  • Laat de boa na het eten minstens 48–72 uur met rust

NIET ALLES WAT PAST, IS PASSEND

Boa’s worden gemakkelijk te zwaar.

Een zeer grote prooi of wekelijks voeren geeft geen gezondere slang, maar verhoogt de kans op obesitas en belast de organen. Een goede boa is stevig gespierd, heeft een duidelijke ruglijn en geen zachte plooien langs staartbasis of flanken. Weeg consequent en maak eventueel iedere maand een foto van bovenaf.

Rustig van aard. Indrukwekkend in beweging.

Een boa is sterk, nieuwsgierig en verrassend lenig. In een goed ingericht verblijf gebruikt hij veel meer ruimte dan alleen de bodem.

04

GEDRAG & GEZONDHEID

Kleine signalen verdienen serieuze aandacht.

Hanteren met een duidelijk signaal

Laat een nieuw dier eerst wennen en betrouwbaar eten. Raak de boa vóór het optillen rustig enkele keren aan met een slangenhaak of andere vaste stok. Door dit steeds alleen vóór het hanteren te doen, kan de slang het signaal na verloop van tijd leren herkennen als ‘geen voer’. Doe dit kalm en niet bij een angstige of sterk defensieve slang. Benader daarna vanaf de zijkant en ondersteun het hele lichaam; werk bij grote dieren met een tweede ervaren persoon. Niet hanteren tijdens vervelling of vlak na voer.

Vervelling als klimaatmeter

Een gezonde boa vervelt doorgaans in één geheel, inclusief oogkapjes en staartpunt. Bij restjes corrigeer je eerst het klimaat en bied je een vochtige schuilplek. Trek nooit aan vastzittende huid of oogkapjes; herhaalde problemen en een afgeknelde staartpunt horen bij een reptielenarts.

Wanneer direct bellen?

Openbekademhaling, piepen, slijm of bellen, lang met geheven kop ademen, kaasachtige aanslag in de bek, brandwonden, zwelling, herhaald braken, neurologische bewegingen, plotselinge zwakte of duidelijk gewichtsverlies vragen snel onderzoek.

Quarantaine & IBD

Houd een nieuwe boa minimaal 90 dagen in een aparte ruimte met eigen materiaal en laat ontlasting onderzoeken. Boa’s kunnen betrokken zijn bij inclusion body disease (IBD), die via lichaamsvocht en waarschijnlijk ook mijten wordt verspreid. Sterrenkijken, ongecontroleerd omrollen en evenwichtsverlies zijn alarmsignalen.

SLANGENMIJT

Kleine zwarte stippen zijn geen vuil.

Veel baden, onrust en zwarte puntjes rond ogen, kin en cloaca kunnen op mijten wijzen. Isoleer het dier direct en overleg over veilige behandeling. Deel geen tangen, bakken of inrichting tussen quarantaine en de vaste collectie en werk altijd van gezond naar verdacht.

VOORDAT DE BOA KOMT

De boodschappenlijst.

Laat het complete verblijf minstens een week proefdraaien. Meet warme en koele lucht, oppervlakken, luchtvochtigheid en UVI op verschillende momenten voordat de boa verhuist.

  • Terrarium minimaal 180 (L) × 90 (B) × 90 (H) cm voor een boa tot circa 180 cm
  • Voor een langer dier een verblijf dat minstens even lang is als de slang
  • Zware sloten en volledig afgesloten kabeldoorvoeren
  • Minstens een warme en koele nauw passende schuilplek
  • 10–20 cm vochtvasthoudende aarde-kokos-leembodem
  • Zwaar verankerde brede takken, kurk en platforms
  • Stabiele waterschaal waarin het dier kan liggen
  • Brede halogeen-floods op dimmende thermostaat
  • Afgeschermde lichtloze nachtwarmte indien nodig
  • Lineaire lage T5-UVB en neutraalwit daglicht
  • Solarmeter 6.5 en infraroodthermometer
  • Digitale thermometers en hygrometer met sondes
  • Lange voertang en passende diepvriesprooidieren
  • Grote digitale weegschaal en gewichtslogboek
  • Stevige transportbox en apart quarantainemateriaal
BOB

ONZE REPTIELENARTS

Dierenarts BOB in Baarn.

Wij gaan met onze reptielen naar Dierenarts BOB in Baarn. Laat een nieuwe boa tijdig controleren, neem bij afwijkende ontlasting een vers monster mee en wacht bij ademhalings- of neurologische klachten niet af.

Nieuw Baarnstraat 97 · 3743 BP Baarn035 – 542 93 12Bekijk reptielenzorg bij BOB ↗

BRONNEN

LICG – Boa constrictor ↗Oregon Zoo – Central American boa ↗CABI – Boa imperator-taxonomie ↗Smithsonian – boa-biologie ↗Warwick e.a. – volledig uitstrekken ↗Boback e.a. – constrictie en bloedsomloop ↗Booth e.a. – parthenogenese bij Boa imperator ↗ScienceDirect – gebit van de boa ↗Baines e.a. – UV-Tool ↗Geoff Gallice – habitatfoto (CC BY 2.0) ↗
← Terug naar alle dieren